Konserwanty – legislacyjne zmiany

• Strona główna
• Artykuły
• Konserwanty – legislacyjne zmiany

2026-03-06  / Autor: Alicja Żabińska

o-fenylofenol: nowe restrykcje dla substancji CMR

12 stycznia 2026 roku opublikowane zostało Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/78, które stanowi kolejny etap wdrażania strategii bezpieczeństwa chemicznego. Akt ten, tzw. Omnibus VIII, modyfikuje załączniki do Rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, wprowadzając nowe ograniczenia dla substancji sklasyfikowanych jako CMR (rakotwórcze, mutagenne lub szkodliwe dla rozrodczości).

Zmianie uległa pozycja 7 w Załączniku V (wykaz substancji konserwujących). Podstawą zmiany jest klasyfikacja bifenyl-2-olu (o-Phenylphenol) jako substancji CMR kategorii 2 przez rozporządzenie delegowane (UE) 2024/2564.

Dotychczas o-fenylofenol był dopuszczony do stosowania jako konserwant w stężeniu do 0,2%. Nowe przepisy rozszerzają zakres regulacji również na jego sól sodową (Sodium o-Phenylphenate). Według nowych przepisów maksymalne stężenie dla obu substancji ma wynosić 0,2% w produktach spłukiwanych oraz 0,15% w produktach niespłukiwanych (w przeliczeniu na fenol). Produkty niespełniające powyższych kryteriów muszą zostać wycofane z rynku do 1 maja 2026 r. Obie substancje są zakazane w produktach do higieny jamy ustnej oraz w produktach mogących prowadzić do narażenia dróg oddechowych (formy aerozolowe).

Przyszłość konserwantów rtęciowych
Równolegle branża może spodziewać się zakazów w zakresie stosowania związków rtęci, opierając się na opinii SCCS/1686/25 z lutego 2026 roku. Dotyczy ona Thiomersalu oraz soli fenylortęciowych, które obecnie figurują w Załączniku V (pozycje 16 i 17) jako konserwanty do produktów stosowanych w okolicach oczu w stężeniu 0,007%. Podstawą wydania negatywnej opinii przez Komitet był brak aktualnych danych dotyczących bezpieczeństwa ogólnoustrojowego przy długotrwałym narażeniu oraz udokumentowane właściwości bioakumulacyjne, neurotoksyczne i nefrotoksyczne rtęci organicznej. SCCS podkreślił również ryzyko silnej nadwrażliwości typu opóźnionego w wrażliwej okolicy oczu oraz brak danych dotyczących narażenia zagregowanego z różnych źródeł. W związku z tym Komitet stwierdził, że nie jest możliwe wyznaczenie bezpiecznego progu stężenia i zarekomendował całkowite usunięcie tych substancji z wykazu konserwantów dozwolonych (Załącznik V) oraz przeniesienie ich do wykazu substancji zakazanych (Załącznik II). W świetle opinii naukowej branża może spodziewać się, że Komisja Europejska rozważy wprowadzenie zakazu tych substancji w przyszłości, lecz należy podkreślić, że opinia ta sama w sobie nie ma mocy prawnej.

Triclosan i Triclocarban – nowe przepisy już obowiązują
Warto przypomnieć, że zakończył się już proces legislacyjny dotyczący Triclosanu i Triclocarbanu, które zostały uregulowane Rozporządzeniem Komisji (UE) 2024/996. W 2026 roku zmiany te stanowią już obowiązujący standard rynkowy, gdyż okresy przejściowe dla tych substancji wygasły. Triclosan pełni funkcję bakteriostatyczną i grzybobójczą, a jego stosowanie jest obecnie ograniczone do stężenia 0,3% w ściśle określonych kategoriach: pastach do zębów, mydłach do rąk i ciała, dezodorantach (z wyłączeniem sprayów), pudrach do twarzy, korektorach oraz produktach do czyszczenia paznokci. W płynach do płukania jamy ustnej limit ten wynosi 0,2%. Ze względów bezpieczeństwa Triclosan nie może być używany w pastach dla dzieci poniżej 3. roku życia, a produkty dla nich przeznaczone muszą posiadać ostrzeżenie „Nie stosować dla dzieci poniżej3 lat”. Podobne rygory dotyczą Triclocarbanu, który jako konserwant jest dopuszczony w stężeniu 0,2%, a w celach innych niż konserwacja w produktach spłukiwanych do 1,5%. SCCS zabronił jego stosowania w płynach do płukania ust oraz w pastach dla dzieci poniżej 6. roku życia, co nakłada obowiązek stosowania napisu „Nie stosować dla dzieci poniżej 6 lat”. Wszystkie produkty niezgodne z tymi wytycznymi mogły pozostawać w obrocie jedynie do 31 października 2025 r., co oznacza, że obecnie wszystkie kosmetyki zawierające te substancje muszą być w pełni zgodne z aktualnym brzmieniem Rozporządzenia.

Podsumowanie
Rok 2026 stawia przed sektorem kosmetycznym kolejne wyzwania regulacyjne. Z jednej strony, zaostrzenie limitów i zakazy wynikające z klasyfikacji CMR oraz opinii SCCS podkreślają priorytet ochrony zdrowia konsumentów. Z drugiej, producenci muszą pilnie aktualizować formuły, etykiety i strategie wprowadzania produktów do obrotu, aby utrzymać zgodność z Rozporządzeniem (WE) 1223/2009 i jego aktami wykonawczymi. Ograniczenia stanowią zarówno wyzwanie, jak i impuls do poszukiwania bezpiecznych, innowacyjnych alternatyw konserwujących. Świadomość zmian legislacyjnych oraz umiejętność ich właściwej implementacji są dziś niezbędnym elementem odpowiedzialnego działania w branży kosmetycznej.

przemysł kosmetycznyprawobezpieczeństwokonserwanty